close
  • vrijdag 5 juni
Nostalgie

Boektip: Stieg Larssons Erfenis – De jacht op de moordenaar van Olof Palme

Boektip: Stieg Larssons Erfenis – De jacht op de moordenaar van Olof Palme

Het was op een vrijdagavond, vandaag precies 34 jaar geleden, dat de toenmalige socialistische premier van Zweden Olof Palme zonder lijfwachten naar de bioscoop ging met zijn vrouw Lisbet. Toen ze terug naar huis wandelden, werd hij eenmaal in zijn rug geschoten. Zijn vrouw was ook doelwit, maar die werd slechts geschampt. Palme was op slag dood. 

De moord is nooit opgelost en wordt beschouwd als het nationale trauma van Zweden. Palme, die 59 jaar is geworden, werd beroemd als voorvechter van ontwapening en tegenstander van apartheid. Hij was zowel geliefd als controversieel. Opvallend is dat meer dan honderd mensen hebben beweerd dat zij hem hebben vermoord. Blijkbaar zonder de politie daarvan te kunnen overtuigen. Het moordwapen is nooit gevonden. De koele manier waarop Palme werd gedood duidt op een geplande moord, maar bijna niemand wist van het bioscoopbezoek en het echtpaar nam de terugweg een onlogische route.

Rampzalig onderzoek

Het onderzoek verliep naar het schijnt rampzalig. De onderzoeksleider had nog nooit eerder een moordzaak geleid en de politie volgde consequent de verkeerde sporen. Daardoor werd het korps zelf ook verdacht van betrokkenheid. Er waren sowieso een hoop (complot)theorieën over de gebeurtenis en er zijn stapels boeken over geschreven. Rechts-extremisten, PKK, de Zuid-Afrikaanse geheime dienst, de RAF, allemaal zijn ze genoemd als mogelijke daders ofwel opdrachtgevers. Maar allemaal zonder echte bewijzen. In 1988 leek de moord trouwens opgelost. Christer Pettersson, een alcoholist en drugsgebruiker die al eerder voor doodslag was veroordeeld, werd gearresteerd. Palme’s vrouw had hem aangewezen als schutter, maar hij werd in hoger beroep vrijgesproken. Pettersson overleed in 2004, dus als hij de dader wel was, zal hij dat nooit meer kunnen bekennen. Het houdt de Zweden nog steeds bezig. Op een persconferentie in 2016 noemde de politie de naam van ene Christer Andersson. Hoewel de man al zeven jaar dood is, gaat men toch zijn eventuele betrokkenheid nog onderzoeken. Er werkt nog steeds een rechercheteam aan de zaak.

Geheim onderzoek

De schrijver Stieg Larsson, bekend van de Millenniumtrilogie, is altijd overtuigd geweest van de betrokkenheid van extreemrechtse groeperingen en buitenlandse veiligheidsdiensten. Hij startte in het geheim een intensief onderzoek, waarin hij de nodige ontdekkingen deed. Voordat hij de vermoedelijke daders kon aanwijzen overleed Stieg in 2004 plotseling aan een hartaanval. Journalist Jan Stocklassa vond tien jaar na de dood van de beroemde schrijver twintig dozen met aantekeningen over de moord van de hand van Larsson in een opslagbox. Hij besloot het onderzoek naar de moord op Palme voort te zetten aan de hand van het aanwezige archief en schreef daar een boek over. Het spannende Stieg Larssons erfenis – Zijn jacht op de moordenaar van Olof Palme onthult onbekende feiten en nieuwe verdachten in de moordzaak. Daarnaast krijg je een kijkje in de wereld van Stieg Larsson.

Komt er ooit duidelijkheid?

De Zweedse politie kon, of wilde, de knoop nooit ontwarren. Volgens Stocklassa speelde Lisbeth Palme, de weduwe van de premier, daar een rol in. “Zij heeft het politieonderzoek eerder tegengewerkt dan geholpen. Volgens haar was en bleef verslaafde Christer Pettersson de dader. Hij werd vrijgesproken, maar mevrouw Palme was een sterke vrouw met veel invloedrijke personen om zich heen. Ze wilde waarschijnlijk een punt achter de zaak zetten en weinigen durfden haar tegen te spreken.”

Lisbeth Palme is inmiddels overleden. Het is de vraag of dat feit en het boek van Stocklassa in de toekomst toch nog voor een doorbraak in deze zaak kunnen zorgen.

 

Geschreven door: Boukje Wiersma

Abonneer op onze nieuwsbrief

Volg ons via Facebook